“Neden hep benzer insanlara bağlanıyorum?”, “Ne kadar başarılı olsam da neden yeterli hissetmiyorum?” Bu tür sorular, çoğu zaman köklerini geçmişte bulan ve bugün hâlâ tekrar eden duygusal örüntülere işaret eder. Şema Terapi, tam da bu örüntüleri anlamak ve dönüştürmek için geliştirilmiş bir yaklaşımdır.
Şema nedir?
Şemalar; çocukluk ve ergenlik döneminde güven, sevgi, kabul, özerklik ve sınırlar gibi temel duygusal ihtiyaçlarımızın yeterince karşılanmadığı durumlarda gelişen köklü inanç ve duygu kalıplarıdır. Bir zamanlar zor koşullara uyum sağlamamıza yardım eden bu kalıplar, yetişkinlikte ilişkilerimizi ve kendimize bakışımızı zorlaştırabilir.
Sık karşılaşılan bazı şemalar
- Terk edilme: Sevilen kişilerin bir gün mutlaka gideceği ya da bizi bırakacağı inancı.
- Kusurluluk / utanç: Derinlerde bir yerde kusurlu ve sevilmeye layık olmadığımız hissi.
- Yüksek standartlar: Ne yapılırsa yapılsın “yeterince iyi” olunmadığı duygusu ve sürekli kendini zorlama.
- Boyun eğicilik: Çatışmadan kaçınmak için kendi ihtiyaçlarını sürekli geri plana atma.
Şemalarla nasıl baş ederiz?
Şemalar tetiklendiğinde genellikle üç yoldan biriyle baş etmeye çalışırız: şemaya teslim olmak (örneğin kusurluluk hissine uygun biçimde eleştirel ilişkiler seçmek), şemadan kaçınmak (yakınlıktan uzak durmak) ya da şemaya karşı aşırı telafi geliştirmek (sürekli kusursuz görünmeye çalışmak). Bu baş etme biçimleri kısa vadede korur; ancak uzun vadede döngünün sürmesine yol açar.
Şema terapi sürecinde neler olur?
Terapide önce şemalarınızı ve bunların yaşamınızdaki izlerini birlikte keşfederiz. Ardından karşılanmamış duygusal ihtiyaçlarınızı anlamaya, “sağlıklı yetişkin” yanınızı güçlendirmeye ve eski kalıplar yerine size iyi gelen yeni seçimler yapmaya odaklanırız. Bu süreçte bilişsel, davranışsal ve duygu odaklı teknikler bir arada kullanılır.
Şema Terapi; tekrarlayan ilişki sorunları, uzun süredir devam eden kaygı ya da değersizlik hissi yaşayan ve kendini daha derinden anlamak isteyen yetişkinler için güçlü bir yol haritası sunar.
Bu sitedeki içerikler bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayınız.
